ဤ စိတၱာႏုပႆနာ (စိတ္ကို ရႈပံုရႈနည္း)ႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး မိုးကုတ္ ဆရာေတာ္ ဘုရားႀကီး ကိုယ္ေတာ္တိုင္ ေဟာေျပာေသာ တရားတို႔မွ ယူ၍ အက်ဥ္းခ်ဴပ္ ေကာက္ႏုတ္ ေဖာ္ျပပါမည္။ [မိုး(၂)ႏွာ-၄၅၆မွ။]

"ကမၼ႒ာန္းေတြ ကေတာ့ အစံုရွိတာပဲ၊ ဒါေပမယ့္ ခင္ဗ်ားတို႔နဲ႔ အေလ်ာ္ဆံုးက ကိုယ့္စိတ္ ကိုယ္ ရႈတာ အေလ်ာ္ဆံုး (မွန္ပါ) စိတၱာ ႏုပႆနာေပါ့" (မွန္ပါ)

• စိတ္ဆိုတာ ျဖစ္ၿပီး ပ်က္ပ်က္သြားတဲ့စိတ္က တစ္မ်ိဳး၊ (မွန္ပါ)
• အဲဒါကို သိတဲ့စိတ္က တစ္မ်ိဳး၊ (မွန္ပါ)

ဘယ္ႏွစ္မ်ိဴးတံုး (ႏွစ္မ်ိဳးပါဘုရား)
ဒါျဖင့္ ျဖစ္ပ်က္ကို သိတယ္ ဆိုပါေတာ့ (မွန္ပါ)။

ဒါျဖင့္ ျဖစ္ပ်က္က အေသ၊(မွန္ပါ) မဂ္က အရွင္ (မွန္ပါ) သူက ေနာက္မွ ေပၚရတာကိုး (မွန္ပါ) ဒါျဖင့္ အေသကို အရွင္နဲ႕ သိေပးတယ္ (မွန္ပါ) ဒါ- ၀ိပႆနာပဲ၊ (မွန္ပါဘုရား)

အေသကို အရွင္နဲ႕သိတာ ဘာေခၚမယ္(၀ိပႆနာပါဘုရား)

ေဟာ… ဒီလုိဆိုေတာ့ ဒကာ-ဒကာမတို႔ … ၀ိပႆနာဆိုတာ အလြယ္ကေလး ပါလား (မွန္ပါဘုရား)။

အေသကို အရွင္နဲ႕သိရင္ ဒါ ၀ိပႆနာ ျဖစ္ေနၿပီ၊ စာလုိ သံုႏႈန္းေနလို႔ အဟန္႔ႀကီးၿပီးေတာ့ ခင္ဗ်ားတို႔က နားေယာင္ေနတာ (မွန္ပါ)။ တကယ္ေတာ့ ကိုယ့္အေသကို ကိုယ့္အရွင္စိတ္နဲ႔ သိရင္ ၿပီးတာပဲ (မွန္ပါဘုရား) ၾကည့္ပါ ဒီအထဲမွာ စိတ္ကေလးတစ္ခု ေပၚလာတယ္၊ စိတ္အသက္က ၁ႏွင့္ ၂ ပဲရွိတယ္၊ ၁ ဆိုယင္ ျဖစ္တယ္၊ ၂-ဆိုယင္ ပ်က္တယ္ (မွန္ပါ)။

အဲဒါေလးကို ေနာက္သိလံုး ကေလးနဲ႕ ေနာက္စိတ္နဲ႕ သိေပးလုိက္ တာေပါ့ (မွန္ပါ) ေနာက္စိတ္နဲ႕ အသက္ရွင္ ေနတယ္ (မွန္ပါ) ဒီေရွ႕စိတ္က ေသသြားၿပီကိုး (မွန္ပါ) လူတစ္ေယာက္ ေသသြားၿပီ၊ ေမာင္ဘေအးျဖင့္ ေမာင္ဘေအး တစ္ေယာက္ ေသသြားၿပီ၊ ကိုသန္းေမာင္ျဖင့္ ကိုသန္းေမာင္ တစ္ေယာက္ ေသသြားၿပီ (မွန္ပါ)။

ကမၼ႒ာန္းေက်ာင္းက ဒီမွာပဲ
• အေသဟာ ဘာသစၥာေခၚၾကမလဲ (ဒုကၡသစၥာပါ) –
• အသိက (မဂၢသစၥာပါ) –
ကိုယ့္ဉာဏ္နဲ႔ ကိုယ့္အေသကုိ သိတာ ၀ိပႆနာေခၚတယ္ (မွန္ပါ)၊ ေပၚၾကပလား

(ေပၚပါၿပီ ဘုရား)

ကိုင္း … ၀ိပႆနာဆိုတာ အေသကို အရွင္နဲ႔ ၾကည့္တာလုိိ႔မွတ္ (မွန္ပါ)၊ ၀ိပႆနာဆိုတာ (အေသကို အရွင္နဲ႔ ၾကည့္တာပါဘုရား) ခင္ဗ်ားတို႔က ေတာေက်ာင္း၊ ေတာင္ေက်ာင္း သြားၿပီး ရႈမွ ၀ိပႆနာ ထင္ၾကတာကိုး၊ မဟုတ္ပါဘူး -တဲ့၊ (မွန္ပါဘုရား)

ေတာမထြက္ခ်င္ ေအာင္လို႔ ဘုန္းႀကီးက ေဟာေနတာလို႔ မထင္လိုက္ၾကပါနဲ႕၊
ခင္ဗ်ားတို႔ လူစုေတြက ထြက္မွာလဲ မဟုတ္ပါဘူး (မွန္ပါဘုရား)

ကဲ… လိုရင္းကေတာ့ ကိုယ့္အေသ ကိုယ္သိေနရင္ ၿပီးတာပါပဲ၊ ေတာထဲ သြားေနေပမယ့္လို႔ ၿမိဳ႕စိတ္ ေပါက္ေနမယ္၊ ရြာစိတ္ ေရာက္ေနမယ္ ဆိုရင္ အလကားပါပဲ၊ ကိုယ့္အေသ ကုိယ္ မရႈဘူး- မျမင္ဘူးဆိုရင္ အလကားပါပဲ (မွန္ပါဘုရား)

ေတာေက်ာင္း ေတာင္ေက်ာင္း ဆိုတာေတြက သမထအတြက္ ေဟာတာ၊ (မွန္ပါ) သမထက တိတ္ဆိတ္ဖို႔ လိုအပ္တယ္ (မွန္ပါ) ဒါက သုတၱန္နည္း။

၀ိပႆနာ အတြက္ကေတာ့ ေလွကားခံုက ေျခတစ္လွမ္း ဆင္းရင္ ေတာေက်ာင္း ေတာင္ေက်ာင္းပဲ -တဲ့၊ ဒါ က အဘိဓမၼာနည္း၊ (မွန္ပါဘုရား)

၀ိပႆနာ အတြက္ကေတာ့ ျမင္စိတ္၊ ၾကားစိတ္၊ နံစိတ္၊ စားစိတ္ စတဲ့ စိတ္ေတြကို ရႈတာ ဆိုေတာ့ ေနရာမေရြးဘူး၊ (မွန္ပါ) ဘယ္ေနရာမွာ ရႈရႈ - ရတာေပါ့ (မွန္ပါဘုရား)။

စိတ္ရႈရမွာမဟုတ္၊ အပ်က္ ရႈရမွာ

*ဒကာ -ဒကာမတို႔ "ကိုယ့္စိတ္ ကိုယ္ရႈပါ" ဆိုတာ "ကိုယ့္စိတ္- ကုိယ္သိပါ" လို႔ ေျပာတာ (မွန္ပါ) "ကိုယ့္စိတ္" ဆိုတာရယ္ "ကိုယ္သိ" ဆိုတာရယ္ ၂-စိတ္ (မွန္ပါ)၊ စိတ္-စိတ္ ခ်င္းရႈ ရမယ့္ကိစၥ၊ အေရးႀကီးတယ္ (မွန္ပါဘုရား)

"စိတ္-စိတ္ခ်င္းရႈ" ဆိုေပမယ့္ တကယ္ေတာ့ ရႈတဲ့စိတ္ ေပၚတဲ႔အခ်ိန္မွာ အရႈခံစိတ္က မရွိေတာ့ ပါဘူး (မွန္ပါ) ဘာျပဳလို႔လဲ ဆိုေတာ့ တစ္ခ်ိန္တည္းမွာ ၂-စိတ္ ၿပိဳင္၍ အသက္ရွင္ရိုး ထံုးစံ မရွိလို႔ပါပဲ (မွန္ပါ) "ဧကစိတၱ သမာယုတၱာ" ဆိုတဲ့အတိုင္း တစ္ခ်ိန္မွာ တစ္စိတ္စီ နဲ႔သာ အသက္ရွင္ရတာ မဟုတ္လား (မွန္ပါဘုရား)

အဲဒီေတာ့ "ကုိယ့္စိတ္ ကိုယ္သိပါ" ဆိုေပမယ့္ တကယ္ေတာ့ စိတ္ကို သိရမွာ မဟုတ္ဘူး၊ အပ်က္ကို သိရမွာ (မွန္ပါဘုရား) စိတ္ကို သိရမွာလား၊ စိတ္ရဲ႕ အပ်က္ကို သိရမွာလား (စိတ္ရဲ႕ အပ်က္ကို သိရမွာပါ ဘုရား) ေအး… ဟုတ္တယ္။

ဒါျဖင့္ အရႈခံ စိတ္ကေလးက အပ်က္၊ ဒီဘက္ ရႈဉာဏ္ စိတ္ကေလးက မဂ္၊ အဲလို သြားကိုက္တယ္ (မွန္ပါဘုရား) ဒါကေလးေတြက ေတာ္ေတာ္ အေရးႀကီးတဲ့ အခ်က္ေလးေတြေနာ္ (မွန္ပါဘုရား)

ခင္ဗ်ားတို႔ ကေတာ့ ထင္မယ္၊ ဘုရားက " စိတၱာႏုပႆနာ" လို႔ေဟာေတာ့ စိတ္ကို အရႈခိုင္းတယ္လို႔ ထင္ၾကမွာ၊ (မွန္ပါ) ဘယ္ဟုတ္လိမ့္ မွာလဲ၊ စိတ္ကို အရႈခိုင္းတာ မဟုတ္ဘူး၊ " စိတ္၏ ပ်က္မႈကို ရႈပါ" - လို႔ေျပာတာ၊ (မွန္ပါဘုရား)

ေအး… "သမုဒယဓမၼာ ႏုပႆီ၀ါ၊ ၀ယဓမၼာ ႏုပႆီ၀ါ" ဆိုတာေတြ လာလိမ့္မယ္၊ အဲဒါေတြ ေနာက္ေတာ့ ေျပာမယ္။ ထပ္မံ ေျပာဦးမယ္၊ စိတ္ကို အရႈခိုင္းတာ မဟုတ္၊ စိတ္၏ မရွိမႈကို ရႈခိုင္းတာ (မွန္ပါဘုရား) ရႈတဲ့အခ်ိန္မွာ မရွိတာဘဲ ေတြ႔ရမယ္ (မွန္ပါ) ရွိၿပီးမွ မရွိဘဲ ျဖစ္သြားတဲ့ သေဘာကို ေတြ႔ရမွာ (မွန္ပါ) ေစာေစာက ဒီနားရွိတယ္၊ အခု မရွိေတာ့ဘူး၊ အဲဒီ သေဘာကို ေတြ႕ရမွာ (မွန္ပါဘုရား)

ရွိတာ ရႈေနလို႔ရွိရင္ ခိုင္တာျမဲတာ ရႈေနသာေၾကာင့္ သႆတဒိ႒ိ ျဖစ္တယ္၊(မွန္ပါ) မရွိတာ ရႈမွ သာလွ်င္ သႆတဒိ႒ိက လြတ္တယ္ (မွန္ပါဘုရား)

ဒါျဖင့္ ဒကာ- ဒကာမတို႔ "အေသကို အရွင္နဲ႔ရႈပါ" ဆိုတာ အမွန္ဆံုးပဲ (မွန္ပါ) ဘာျပဳလို႔လဲ ဆိုေတာ့ တစ္ခု ေသၿပီးမွ တစ္ခု ျဖစ္ရမွာကိုး (မွန္ပါ)

ခင္ဗ်ားတို႔က "စိတ္ကို အရႈခိုင္းတယ္" ဆိုၿပီး "က်ဳပ္ကေတာ့ စိတ္ေတြ လာတိုင္း ရႈေနတာပဲ" ဆိုရင္ ဒါ ၀ိပႆနာ မဟုတ္ဘူး ၊ ၀ိပႆနာ အပါးမ၀ေသးဘူး၊ ဆရာကရင္ လိုေနမယ္၊ ကိုယ္ကရင္လဲ လိုေနမယ္၊ (မွန္ပါဘုရား)

စိတ္က တစ္ခ်ိန္တည္းမွာ ၂-ခု ျပိဳင္၍ ေပၚေကာင္းရဲ႕လား (မေပၚေကာင္းပါ) ဒါေၾကာင့္ ေရွ႕စိတ္ကို ေနာက္စိတ္နဲ႔ ျမင္လို႔ မရႏိုင္ဘူး၊(မွန္ပါ) ေရွ႕စိတ္ အပ်က္ကိုသာ ေနာက္စိတ္နဲ႔ ျမင္လို႔ ရႏိုင္မယ္ (မွန္ပါဘုရား)

ေရွ႕က ပထမစိတ္ ပ်က္ၿပီးမွ ေနာက္က ဒုတိယစိတ္ ေပၚႏိုင္မယ္ (မွန္ပါ) ပထမစိတ္က အေသ၊ ဒုတိယစိတ္က ရွင္ဆဲပါ (မွန္ပါ) အေသကို ရွင္တဲ့စိတ္နဲ႔ရႈ၊ ရွင္တဲ့စိတ္ထဲမွာ ဉာဏ္ပါတယ္ (မွန္ပါ)၊ အေသကို ဘာနဲ႔ ရႈမယ္ (အရွင္နဲ႔ ရႈပါမယ္) အဲဒါမွ ၀ိပႆနာ အစစ္ပါ (မွန္ပါဘုရား)

အပ်က္မပါဘဲနဲ႔ စိတ္သက္သက္ ကုိသာ ရႈေနရင္ ၀ိပႆနာ အစစ္ မဟုတ္ေသးဘူး၊ ျဖစ္လဲ မျဖစ္ႏိုင္ဘူး(မွန္ပါ) ဘာလို႔လဲ ဆိုေတာ့ ေနာက္က ရႈတဲ့စိတ္ေပၚတဲ့ အခ်ိန္မွာ ေရွ႕ကစိတ္က ရွိမွ မရွိႏိုင္ဘဲ (မွန္ပါဘုရား) ပ်က္သြားရၿပီ၊ ပ်က္သြားၿပီးမွသာ ေနာက္က စိတ္ေပၚႏိုင္ခြင့္ ရတာကိုး (မွန္ပါဘုရား)

သမုဒယ - ၀ယဓမၼာႏုပႆီ၀ါ

"စိတၱာႏုပႆနာ = စိတ္ရႈတယ္" ဆိုတာ အေျပာကေတာ့ ေျပခ်င္ ေျပာေပါ့၊ ဒါေပမယ့္ အမွန္စင္စစ္ ကေတာ့ "ကိုယ့္အေသကို အရွင္နဲ႔ ရႈတာပါ" ဒါမွ အမွန္ဗ် (မွန္ပါဘုရား)

၀ိပႆနာဆိုတာ ဘာပါလိမ့္ (အေသကို အရွင္နဲ႔ ၾကည့္တာပါ) အေသ မေတြ႕ေသးလို႔ရွိရင္လဲ အနိစၥ မေတြ႔ေသးဘူး၊ (မွန္ပါ) ဒါေၾကာင့္ ၀ိပႆနာဆိုတာ (အေသကို အရွင္နဲ႔ ၾကည့္တာပါဘုရား) ေအး…

စိတၱာ ႏုပႆနာလား၊ အေသကို အရွင္နဲ႔ ၾကည့္တာလား (အေသကို အရွင္နဲ႔ ၾကည့္တာပါ ဘုရား) ေ၀ဒနာ ႏုပႆနာလား၊ အေသကို အရွင္နဲ႔ ၾကည့္တာလား၊ (အေသကို အရွင္နဲ႔ ၾကည့္တာပါဘုရား) ဒါမွ လမ္းမွန္က်တယ္ (မွန္ပါဘုရား)

ဒါျဖင့္ စိတ္ရႈရႈ၊ ေ၀ဒနာရႈရႈ၊ ရုပ္ရႈရႈ၊ အပ်က္ကို ျမင္ေစရမယ္လို႔ ေျပာတာ (မွန္ပါဘုရား) ဒါဟာဘုရားေဟာ အေထာက္အထား ရွိလို႔ေျပာတာ (မွန္ပါ)

"သမုဒယ ဓမၼာႏုပႆီ၀ါ ၀ယဓမၼာ ႏုပႆီ၀ါ စိတၱသၼႎ ၀ိဟရတိ" -တဲ့၊ မဟာသတိပ႒ာန္ ပါဠိေတာ္ႀကီးမွာ ပါတယ္၊ ျမတ္စြာဘုရား ေဟာထားတာ (မွန္ပါ)

သမုဒယ- ဆိုတာ ျဖစ္တာ၊ ေမြးလာတာ၊ (မွန္ပါ) ၀ယ - ဆုိတာ ပ်က္တာ၊ ေသတာေပါ့ (မွန္ပါ) အဲဒီေမြးလာၿပီး ေသသြားလိုက္၊ ေမြးလာၿပီး ေသသြားလိုက္ ေတြကို ရႈရမွာ၊ ဉာဏ္နဲ႔ရႈရမွာ (မွန္ပါဘုရား)

ေျပာေနက် စကားလံုးနဲ႔ ေျပာရရင္ေတာ့ ျဖစ္လာၿပီး ပ်က္သြားလိုက္၊ ျဖစ္လာၿပီး ပ်က္သြားလုိက္၊ အတိုေကာက္ "ျဖစ္-ပ်က္" ေပါ့၊ အဲဒါေတြကို ဉာဏ္နဲဲ႔ရႈရမွာ (မွန္ပါဘုရား)

မဟာသတိပ႒ာန္ ပါဠိေတာ္ႀကီးထဲမွာ ဘုရားရွင္ ကိုယ္ေတာ္ျမတ္ႀကီး က အတိအလင္း ေဟာထားတာပဲ (မွန္ပါ) "သမုဒယ-၀ယ" ေမြးလာၿပီး ေသသြားတာကို ျမင္ေအာင္ ၾကည့္ရမယ္ ဆိုတာေလ (မွန္ပါ) အဲဒီထိေအာင္ သြားရမွာ၊ အဲဒီက်ေတာ့မွ ၀ိပႆနာျဖစ္တာ (မွန္ပါ)

ခုေတာ့ မဟုတ္ဘူး၊ ခင္ဗ်ားတို႔က စာကို ေရွ႕ပိုင္းတြင္ပဲဖတ္ၿပီး ေရွ႕ပိုင္းတြင္ပဲ ေျပာေနၾကတာ၊ ဒီေနာက္ပိုင္း (သမုဒယဓမၼာ ႏုပႆီ၀ါ - ၀ယဓမၼာ ႏုပႆီ၀ါ) ထိေအာင္ လာရမွာ (မွန္ပါဘုရား )

ကဲ… ဒါျဖင့္ ျပန္ေမးမယ္၊ ၀ိပႆနာ ဆိုတာ ဘာပါလိမ့္ (အေသကို အရွင္နဲ႔ ရႈတာပါဘုရား) ဟုတ္တယ္၊ အရွင္-အရွင္ခ်င္း ၾကည့္လို႔ျဖစ္မလား (မျဖစ္ပါ ဘုရား) ေအး… ၿမဲၿမဲမွတ္ထားၾက၊ (မွန္ပါဘုရား)
[မိုး(၂)ႏွာ-၄၆၇။]

[မိုး(၂)ႏွာ-၄၆၇။]

စိတၱာႏုပႆနာရႈပြားနည္းအက်ဥ္းေဖာ္ျပခ်က္

၁။ ျမင္စိတ္၊ ၾကားစိတ္၊ နံစိတ္၊ စားစိတ္၊ ယားနာေကာင္းစိတ္ (အျပင္ ဧည့္သည္စိတ္ (၅)ခု)။

၂။ ေလာစိတ္၊ ေဒါသစိတ္၊ ေမာဟစိတ္၊ အေလာဘစိတ္၊ အေဒါသစိတ္၊ ေတြးေတာစိတ္ (အတြင္း ဧည့္သည္စိတ္ (၆)ခု)။

၃။ ေလကို ထုတ္ယူေသာစိတ္၊ ေလကို သြင္းယူေသာစိတ္ (အိမ္သည္စိတ္ (၂)ခု)။

ရႈပြားပံု ရႈပြားနည္း စနစ္မွာ - အိမ္သည္စိတ္(၂)ခုကို အရင္းခံ ထား၍ မည္သည့္စိတ္ ေပၚေပၚ၊ ေပၚတိုင္း ေပၚတိုင္း ျဖစ္ပ်က္ မလြတ္ေအာင္း ရႈရမည္ျဖစ္သည္။